ÇELTIKÇİ’DE (GORNO ORİZARİ) VURULAN GENÇ PARTİZAN

 

BLAGOY KİRKOV 1923-1943

1943 yılının ocak ayında Çeltikçi’de dramatik bir olay yaşanır.

Bu yıllar mücadelenin en kızıştığı yıllardır. Partizanlar, bütün güçleri ile Alman ve Bulgarlara karşı saldırıyor, sabotajlar düzenliyor, vur kaç taktiği ile savaşıyordu. Diğer taraftan, her kesimden taraftar bulup güçlerini artırmak için de ne gerekiyorsa yapıyorlardı.  Köylere, gidebildikleri yerlere gönderdikleri adamları ve toplum içinde yaşayan taraftarlarıyla propaganda çalışmalarına ağırlık veriyorlardı.

Bu propaganda çalışmaları sonunda kendilerine her kesimden katılmalar oluyor, fikirleri, özellikle gençler arasında çok sayıda taraftar buluyordu. Köprülü’nün varlıklı Hristiyan ailelerinden Manifaturacıların oğlu Blagoy Angelov Kirkov (Благој Ангелов Ќирков) da yaşının verdiği heyecanla, yeni bir düzen ve hayat vadeden bu akıma kendisini kaptırır. Evdeki rahat hayatını terk ederek Partizanlara katılır.

Fakat dağdaki hayat umduğu gibi çıkmaz. Bu ortam Manifaturacıların kibar, rahat yaşamaya alışmış oğullarına çok ağır gelir. Kısa süre sonra hastalanır. Dağda tedavi olmaya çalışır ama bir türlü iyileşemez.

Gizlice Köprülü’ye (Veles) dönmenin yolları aranır ve Çeltikçi üzerinden dönmesi planlanır. Çünkü burada babası Slave’nin alışveriş yaptığı, aile dostu sayılabilecek Bakkal Hasan (Bakal Asan) ailesi vardır. Onların evine ulaşır orada bir süre saklanırsa, uygun bir zamanda kolayca Köprülü’ye varabilirdi. Yardım edeceklerinden emindi. Bu insanların evine defalarca gitmişti.

Bu düşünce ile gizlice Bakkal Hasan’ın evine ulaşır. Ama Bakkallar’ın Bulgarlardan ne kadar korktuklarından haberi yoktur. Çünkü Bulgarlar bu dönemde Türklere büyük baskılar uyguluyor, zulüm yapmak için fırsat kolluyordu. Bir iddiaya göre Bulgarlardan çok korkan Bakkal Hasan tarafından ihbar edilir. Diğer iddiaya göre ise korktukları için onu eve almazlar ve Blagoy ortada kalır.  

Çeltikçi’nin doğusundaki Raştana köyü, tarafında “Muto’nun Çeşmesi” denilen bir yerden Köprülü’ye giden kestirme bir yaya yolu vardı. Blagoy, hasta haliyle bu yoldan Köprülü’ye gitmeye çalışır. Köylülerden Aşa Küüli Hasan (Hasan Dervent), Emo Demir, Geşo ve Dimço bir silah sesi duyunca o yöne koşarlar ve Blagoy’un kurşunlanmış cesedi ile karşılaşırlar. Talihsiz gencin Köprülü yolunda vurulduğu anlaşılır.  Cesedi Opiştinaya (muhtarlık) taşınır. (09Ocak1943)

Köyün Hristiyan ailelerin bazıları, olayı duyunca Partizanlara küfürlü şarkılar söyleyip oynarlar. Makedonya’da yaşayan Hristiyanlar hep kuvvetliden yana olmuşlardır.

Sık sık yönetim değişmesi onları duruma göre davranmaya alıştırmıştır. “Sabah Bulgar, akşam Sırp” söylemi bunun için söyleniyordu. Partizanlara karşı küfürlü şarkı söyleyip ölüyü tekmeleyen Tose Andelev, partizanlar gelince Komünist partiye girerek subay olmuştur.

Gencin cesedi önce köy mezarlığının alt tarafına gömülür. Partizanlar gelince buradan çıkarılıp Köprülü’de kendi mezarlıklarına naklederler.

Partizanlar bu olayın soruşturmasını yaparlar. İhbar ettiği veya evine almadığı için Bakkal Hasan suçlanır.

Blagoy’un babası Slave:

“-Abe Hasan Aga o kadar hukukumuz, yemişliğimiz içmişliğimiz vardı niçin oğluma sahip çıkmadınız, yazıklar olsun!” diye sitem eder.

Bu olayda kır bekçisi olan Aşa Küüli Hasan Dayı da suçlanır. Çünkü bekçi olarak silahı vardı. Blagoy’u Aşa Küüli Hasan’ın vurduğu dedikoduları yayılır. Partizanların galip gelip iktidara geleceklerini düşünen Aşa Küüli Hasan Dayı endişeye kapılır. Suçlanacağını ve bu ortamda kendini savunamayacağını tahmin ettiği için tedbir olarak Partizanlara katılmayı uygun bulur. Çünkü, bu kargaşa döneminde yanlış mı, doğru mu diye bakılmadan insanlar, bir duvar dibinde infaz ediliyordu.

İki yıl kadar Makedonya’dan çekilmekte Almanlara karşı Partizan saflarında çarpışır. Canını kurtarmak için çok büyük sıkıntılara katlanmak zorunda kalır. Ama, babam Abbas Şirvan ile düşünüp karar alarak gerçekleştirdiği bu manevra büyük ihtimalle canını kurtarır. Yeni iktidar döneminde Almanlara ve Bulgarlara karşı savaşmış bir Partizan olarak itibar görür.  

Blagoy Angelov Kirkov’u kimin öldürdüğü bir sır olarak kalır.

Makedon kaynaklarına göre Balgoy, bir çatışmada yaralandığı için Köprülü’ye dönmeye çalışır. Çeltikçi’de (Gorno Orizari) babasının arkadaşının evine sığınmak ister.  Babasının arkadaşı Bakkallar ailesidir. Bakkallar Bulgarlara haber verirler. Bulgar polisi etrafı kuşatıp teslim olmasını ister. Balgoy teslim olmayarak kaçar. Kaçarken polis tarafından vurularak öldürülür.

Partizanlar iktidar olunca Balgoy’un anısını yaşatmak için, adını Köprülü’de bir sokağa ve bir ilkokula verirler. Bugün Köprülü’de onun adını taşıyan bir sokak ve ilkokul bulunmaktadır.